Het korte antwoord op de vraag of je met een mes over straat mag, is: dat hangt sterk af van het soort mes en de situatie. In Nederland is het verboden om messen te dragen die bedoeld zijn als wapen. Kleine vouwmessen of zakmessen zijn op veel plekken toegestaan, maar dit geldt niet voor locaties zoals uitgaansgebieden, stadions of plekken waar een lokaal verbod geldt (de APV). Het is echter altijd verboden om een mes bij je te hebben met de bedoeling om jezelf ermee te verdedigen. De politie mag een mes altijd in beslag nemen als zij denken dat het voor een verkeerd doel wordt gebruikt.
De Wet Wapens en Munitie (WWM)
In Nederland staat in de Wet Wapens en Munitie precies wat wel en niet mag. Deze wet verdeelt wapens in verschillende groepen. Messen vallen vaak onder categorie I of categorie IV. Het is belangrijk om het verschil te weten, want de boetes voor het overtreden van deze wet zijn erg hoog.
Verboden messen (Categorie I)
Sommige messen zijn zo gevaarlijk dat je ze niet eens in huis mag hebben, laat staan mee over straat mag nemen. Voorbeelden hiervan zijn:
- Stiletto’s (springmessen)
- Vlindermessen
- Valmessen
- Messen met meer dan één snijkant (zoals een dolk)
- Werpmessen
Als je met een van deze messen over straat loopt, pleeg je een misdrijf. Je krijgt dan niet alleen een boete, maar ook een strafblad.
Messen die je wel mag bezitten, maar niet dragen (Categorie IV)
Er is ook een groep messen die je wel mag kopen en thuis mag hebben, maar die je niet zomaar ‘gevechtsklaar’ op straat mag dragen. Denk hierbij aan grote koksmessen of zwaarden. Je mag deze alleen vervoeren als ze goed zijn ingepakt, bijvoorbeeld in een doos met tape eromheen. Je mag ze dus niet in je jaszak hebben zitten terwijl je over straat loopt.
Wanneer mag een zakmes wel?
Kleine vouwmessen of zakmessen worden vaak gezien als gereedschap. In veel gevallen mag je deze bij je hebben, maar er zijn belangrijke regels. Een mes mag in ieder geval niet langer zijn dan 28 centimeter als het is uitgeklapt. Daarnaast mag het mes geen onderdelen hebben die het gevaarlijk maken, zoals een punt die aan beide kanten scherp is.
De context is alles
De politie kijkt altijd naar de situatie. Heb je een zakmes bij je terwijl je in het bos aan het kamperen bent? Dan zal dit meestal geen probleem zijn. Loop je echter met datzelfde zakmes in een drukke kroeg of bij een voetbalwedstrijd? Dan mag de politie het mes afpakken en krijg je een boete. Op veel drukke plekken geldt namelijk een nultolerantiebeleid.
Lokale regels: de APV
Naast de landelijke wetgeving hebben veel gemeenten eigen regels. Dit noemen we de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Een gemeente kan beslissen dat een bepaald gebied, zoals een winkelcentrum of een stationsomgeving, een ‘veiligheidsrisicogebied’ is. In deze gebieden is het vaak verboden om elk voorwerp dat als wapen kan dienen bij je te hebben. Zelfs een heel klein zakmesje kan daar al zorgen voor problemen. Let dus altijd goed op de borden in een stad.
Een mes als zelfverdediging?
Veel mensen vragen zich af of zij een mes mogen meenemen om zich veiliger te voelen op straat. Het antwoord is heel duidelijk: nee. In Nederland is het verboden om een wapen te dragen voor zelfverdediging.
Als je door de politie wordt gecontroleerd en je zegt dat je het mes bij je hebt voor je eigen veiligheid, dan geef je eigenlijk toe dat je het mes als wapen gebruikt. De politie zal het mes direct in beslag nemen en je krijgt een proces-verbaal. Een mes wordt namelijk gezien als een offensief middel (een middel om aan te vallen) en niet als een verdedigingsmiddel.
Wat zijn de alternatieven?
Omdat messen en pepperspray verboden zijn voor burgers in Nederland, zoeken veel mensen naar legale manieren om zich veiliger te voelen. Er zijn alternatieven die wel zijn toegestaan, zoals een luid alarm (een persoonlijke sirene) of een speciale markeringsspray. Deze middelen zijn bedoeld om aandacht te trekken of een aanvaller te markeren zonder diegene blijvend letsel toe te brengen. Deze producten vallen niet onder de Wet Wapens en Munitie en zijn daarom een veiliger en legaal alternatief voor wie zich zorgen maakt over zijn veiligheid op straat.